Welkom op korenmolen de Zwaluw

27. mei, 2017
??
30. mei, 2017
Albert Kalk is de molenaar
3. jun, 2017
Anne Hulst is de molenaar
6. jun, 2017
Albert Kalk is de molenaar
10. jun, 2017
Dirk Tijseling is de molenaar
13. jun, 2017
Albert Kalk is de molenaar
17. jun, 2017
Heribert Delicaat is de molenaar
20. jun, 2017
Albert Kalk is de molenaar
24. jun, 2017
Anne Hulst is de molenaar
27. jun, 2017
Albert Kalk is de molenaar
1. jul, 2017
Gerard Fredriks is de molenaar

Een molenaar moet   zijn mannetje kunnen staan

Vrouwen kunnen het ook heel goed, vaak ben je met zijn tweeën

Molens staan komend weekend in het zonnetje, want zaterdag en zondag is het Nationale Molendag. Voor De Zwaluw in Oudemolen is het een extra feestje, want deze molen bestaat exact 180 jaar.

Majestueus draaien de wieken van De Zwaluw in Oudemolen in het rond. Molenaars Dirk Tijseling en Albert Kalk hebben voor het gesprek met de krant de molen in bedrijf gezet. Het is meteen te merken dat die draaiende wieken de aandacht trekken. Op deze dinsdagmorgen komen wandelaars en fietsers al op de molen af.

Tijseling en Kalk hopen dat het komend weekend ook een drukte van belang is tijdens Nationale Molendag. Omdat De Zwaluw dit jaar precies 180 jaar oud is, is het zaterdag helemaal feest. Het IVN komt uitleg geven over het prachtige natuurgebied dat De Zwaluw omringt, er zijn manifestaties van oude ambachten en andere activiteiten. Zondag is de molen ook open, maar doen de molenaars het wat rustiger aan.

De respectabele leeftijd is De Zwaluw niet aan te zien. Alles staat er piekfijn bij. Er is een schuurtje met een ruimte waar de molenaars even koffie met een stroopwafel kunnen gebruiken en zich kunnen opwarmen. ,,Tien jaar geleden was dat er allemaal nog niet’’, vertelt Kalk. ,,Toen gingen de molenaars in de winter wel eens met de camper hiernaartoe om er even op temperatuur te kunnen komen. Als molenaar ben je in weer en wind bezig.’’


Samen met Anne Hulst en Gerard Frederiks vormen Kalk en Tijseling het vrijwillige molenaarsteam van De Zwaluw. Hoewel binnen de molen bijna alles van hout is, geldt ook hier het gezegde ‘rust roest’. Dus laten de molenaars minstens één keer per week de molen draaien. ,,Dat is nog wel een klus’’, vertelt Kalk. ,,Je moet de molen laten kruien, dat wil zeggen dat die zich goed richt naar de wind. Daartoe kun je het bovenste deel van de kap laten draaien.’’ Bij De Zwaluw is dat allemaal nog handwerk, bij sommige molens kan dit ook elektrisch. ,,Duitse molens zijn vaak zelfkruiend, die draaien dus automatisch naar de wind.’’


Bij koud weer is dat kruien een beste klus. Alles verloopt dan stijf. Een molenaar moet fysiek wel zijn mannetje of haar vrouwtje kunnen staan. En er zijn meer klusjes die fysieke inspanning kosten: het schoonmaken en smeren van onderdelen met bijenwas of lijnzaadolie. ,,Je moet geen hoogtevrees hebben’’, weet Kalk. ,,Je moet wel eens ergens bovenop klimmen.’’ Dit alles betekent niet dat het molenaarschap puur een mannenaangelegenheid is, benadrukken Tijseling en Kalk. ,,Vrouwen kunnen het ook heel goed, vaak ook ben je met zijn tweeën.’’ Wel zijn mannelijke molenaars nog in de meerderheid.

De Zwaluw ontvangt graag bezoek. Gemiddeld komen er op een zaterdag toch gauw zo’n vijftig mensen kijken, bij mooi weer zijn het er uiteraard wat meer dan bij slecht weer. De molenaar geeft dan uitleg. ,,We zijn op zaterdag open, maar je kunt ook op afspraak bij ons langs komen’’, vertelt Tijseling.

Hij woont zelf vlak bij de molen. Toen hij een jaar of 60 was, begon het te kriebelen. ‘Ik moet toch gaan meehelpen om het voortbestaan te waarborgen’, dacht hij en begon met de molenaarsopleiding. Kalk had op jonge leeftijd al wat meer belangstelling voor molens. ,,Ik ben in Noord-Groningen opgegroeid, vlak onder het wad. Mijn vader had een timmerbedrijf. Zodoende heb ik wel belangstelling gekregen voor de manier waarop molens zijn gebouwd. Toen ik na mijn pensioen meer tijd kreeg, ben ik molenaar geworden.’’


Zo’n opleiding tot molenaar duurt drie jaar. Voor het grote onderhoud aan de molens zijn gespecialiseerde bedrijven, maar als er ergens een lik verf nodig is, doen de molenaars dat zelf. Ze hebben hun handen dus vol aan hun vrijwilligerswerk, maar ze krijgen er ook veel voldoening en gezelligheid voor terug. ,,Het is natuurlijk ook een stukje geschiedenis’’, vertelt Kalk. ,,De molen is zo belangrijk geweest voor Nederland. Bijna iedereen had vroeger wel een lapje grond waar hij wat graan op verbouwde. Je had de molenaar nodig om dat te malen. Zo had de molenaar veel invloed in elk dorp.’’


Het leidde vanzelfsprekend ook wel eens tot misbruik van die positie. Onder de Franse keizer Napoleon, aan het begin van de negentiende eeuw, veranderde dat. ,,Hij stelde regels in, zorgde voor enig toezicht op de molenaars en voerde een belasting in.’’ Met de komst van machines verloren de molenaars hun positie. De regels zijn nu zo ver aangescherpt, dat het pannenkoekenmeel dat in De Zwaluw te koop is, niet in de molen zelf is gemalen. ,,In een molen mag je geen voedsel voor menselijke consumptie verwerken’’, zegt Tijseling. ,,Wij krijgen hier nog wel eens een hobbyboer, die haver voor de paarden laat malen.’’


De moderne molenaar is dus niet meer een centrale figuur in het dorp, maar is wel onmisbaar om het culturele erfgoed te behouden. Kalk en Tijseling hopen dat de Molendag mensen inspireert om actief te worden voor een molen. ,,Je hoeft niet meteen een molenaarsopleiding te doen’’, stelt Tijseling. ,,Gewoon meehelpen met klussen is ook goed.’’

Hilbrand Polman DvhN

                           

Impressie van ons verjaardagsfeestje op 13 mei

Het verjaardagsfeestje op 13 mei
Onze orgelman
Muzikale omlijsting door Heribert Delicaat
1ste Paasdag 2017. fotografe Jeannette Croezen Rolde

Hoog bezoek

 Een bezoeker maakt met zijn drone een leuke film van de draaiende "Zwaluw". Vol verwondering kijkt molenaar Albert Kalk naar het hoge bezoek. De "grote"grazers kijken gespannen toe

Verslag van een Drone

Foto verslag

Gevlucht staat op het noorden
nieuwsgierig aagje
Drentse Molendagen
winter 2009
uitzicht vanaf de kapzolder

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.

Groet, Janet | Antwoord 01.04.2014 17.41

Dag molenaar,
Wat een prachtige website voor een prachtige molen op een al even geweldige plek in onze gemeente!

Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

15.03 | 15:41

Beste molenaars,

Vereende krachten leveren een tweede leven voor de roede op. Super!

...
10.03 | 10:21

Wat een prachtige herbestemming voor deze "oude meuk" (geintje)
Echt mooi geworden ik kom een keer langs i.v.m. een fietsdag ik jaarlijks organiseer.

...
08.12 | 17:31

Dag molenaars,

Mooie klus! En weer geklaard . Prachtige foto's!

...
28.11 | 16:36

He Gerard, mooi hoor, ziet er goed uit ben benieuwd hoe hij draait. Mooie foto's ook.

...
Je vindt deze pagina leuk